Przeglądy serwisowe urządzeń przeciwpożarowych
Zgodnie z europejskim oraz polskim prawem1,3, wszystkie obiekty budowlane należy projektować i wykonywać w sposób uwzględniający m.in. bezpieczeństwo pożarowe. Budynki powinny być tak wykonane, aby ograniczyć możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia spełniać szereg wymagań, w tym związanych z ograniczeniem rozprzestrzeniania się dymu, zapewnieniem możliwości ewakuacji ludzi oraz bezpieczeństwa straży pożarnej podczas prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych.
W dalszej części przepisów4,5 znajdują się informacje o stosowaniu konkretnych rozwiązań i urządzeń przeciwpożarowych w zależności od sytuacji. Wskazuje się m.in. obowiązek instalowania samoczynnych urządzeń oddymiających, mechanicznej wentylacji oddymiającej czy rozwiązań zapobiegających zadymieniu.
Jako lider w produkcji i montażu takich zabezpieczeń, Mercor Light & Vent sp. z o.o. przykłada szczególną wagę do etapu eksploatacji i utrzymania urządzeń w pełnej sprawności. Jednym z realizowanych przez nas zadań jest promowanie wiedzy oraz dobrych praktyk w zakresie przeglądów i konserwacji urządzeń przeciwpożarowych.
W poniższym artykule przedstawiamy podstawy prawne oraz wytyczne producenta dotyczące konserwacji urządzeń przeciwpożarowych.
Wymagania prawne
Formalny obowiązek utrzymania urządzeń przeciwpożarowych w sprawności oraz wykonywania ich przeglądów technicznych i konserwacji wynika z zapisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej2 oraz rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej5. Na właścicieli budynków (lub zarządców, użytkowników) nakładają one następujące obowiązki:
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej2
Art. 4.1.3: Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie. - Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów5
§ 3.2: Urządzenia przeciwpożarowe oraz gaśnice powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym zgodnie z zasadami określonymi w Polskich Normach, dokumentacji techniczno-ruchowej oraz instrukcjach obsługi opracowanych przez producentów.
Częstotliwość przeglądów
Kwestię częstotliwości przeglądów reguluje zapis zawarty we wspomnianym powyżej rozporządzeniu5:
§ 3.3: Przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne powinny być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku.
Z przytoczonego zapisu rozporządzenia5 wynika, że to producent urządzeń przeciwpożarowych określa, w jakich odstępach czasu przeglądy muszą być wykonywane. Prawodawca określa jedynie maksymalny interwał, którego producent nie może przekroczyć.
Informacja o częstotliwości serwisów najczęściej przedstawiona jest w dokumentacji technicznej urządzeń lub w ogólnych warunkach handlowych. Wytyczne mogą być dodatkowo zawarte w dokumentacji powykonawczej lub w warunkach umów sprzedaży.
Należy pamiętać, że częstotliwość przeglądów wskazywana przez producenta odnosi się do standardowych warunków eksploatacji urządzeń. Jeśli środowisko miejsca, w którym urządzenia zostały zamontowane lub sposób eksploatacji mogą niekorzystnie oddziaływać na urządzenia (np. podwyższona temperatura w obiekcie, środowisko korozyjne, częste uruchomienia, podwyższony poziom bezpieczeństwa), zasadne jest zwiększenie częstotliwości przeglądów technicznych i wprowadzenie dodatkowych kontroli wykonywanych przez przedstawicieli budynku.
Harmonogram serwisowania urządzeń produkcji Mercor
W zależności od typu urządzenia okres między przeglądami określany przez Mercor wynosi 6 lub 12 miesięcy. Informacja ta zawarta jest w rozdziale „Serwis i konserwacja” dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) urządzeń. Poniżej znajduje się tabela ze wskazanymi interwałami przeglądów dla poszczególnych systemów.
|
Rodzaj systemu / urządzenia PPOŻ |
Częstotliwość przeglądów |
Podstawa |
|
Grawitacyjne systemy oddymiania (klapy i okna oddymiające, kurtyny dymowe, centrale sterujące) |
co 6 miesięcy |
DTR |
|
Urządzenia wentylacji pożarowej (klapy przeciwpożarowe, wentylatory oddymiające i napowietrzające, centrale sterujące) |
co 12 miesięcy |
DTR |
Przeglądy serwisowe - dlaczego jeszcze?
Dbałość o stan urządzeń przeciwpożarowych to nie tylko obowiązek prawny. Regularna konserwacja niesie za sobą wiele korzyści oraz eliminuje ryzyko negatywnych konsekwencji związanych z ich eksploatacją.
Po wystąpieniu zdarzenia pożarowego w obiektach, w których nie wykonywano przeglądów, ubezpieczyciel może wstrzymywać się od wypłaty odszkodowania lub zmniejszać jego wysokość. Taka sytuacja może też zaistnieć w przypadku przeprowadzania konserwacji przez firmy, które nie mają odpowiednich uprawnień.
Przeglądy techniczne wykonywane zgodnie z wytycznymi producenta to także jeden z podstawowych warunków zachowania gwarancji udzielonej na dostarczone urządzenia produkcji Mercor.
Kontrola techniczna i konserwacja urządzeń powinny być wykonywane regularnie, przez cały okres eksploatacji urządzeń tj. zarówno w okresie gwarancji, jak i po jej zakończeniu. Urządzenia, które nie są właściwie eksploatowane i konserwowane, mogą częściej ulegać usterkom. To skutkuje koniecznością poniesienia wysokich kosztów napraw, ale przede wszystkim ryzykiem braku zadziałania urządzenia lub systemu i zagrożeniem dla bezpieczeństwa użytkowników budynku.
Dokumentacja serwisowa
Potwierdzeniem wykonania przeglądu serwisowego jest protokół, który powinien zawierać m.in.:
- datę wykonania przeglądu oraz termin kolejnego,
- nazwę i lokalizację obiektu,
- wykaz sprawdzonych urządzeń,
- opis ewentualnych usterek i nieprawidłowości,
- informację o prawidłowości działania systemu,
- podpis osoby, która wykonała prace.
Załącznikiem protokołu powinien być wykaz czynności serwisowych wykonanych podczas testów.
Dokument potwierdzający wykonanie sprawdzenia urządzenia należy przechowywać w dostępnym miejscu na wypadek kontroli straży pożarnej, ubezpieczyciela lub w celu monitorowania terminu kolejnego przeglądu. Opisy usterek zawarte w dokumencie stanowią podstawę do opracowania planu naprawy.
Uprawnienia do serwisowania urządzeń Mercor
Przeglądy urządzeń Mercor są realizowane przez serwis producenta, który działa na terenie całej Polski i obsługuje setki budynków różnego typu, w tym budynki przemysłowe, magazynowe, handlowe i mieszkalne. Mobilne ekipy serwisowe poza przeglądami technicznymi realizują także naprawy oraz modernizacje systemów, zapewniając tym samym ich niezawodne działanie.
W wybranych przypadkach przeglądy mogą być wykonywane przez podmioty zewnętrzne posiadające autoryzację serwisową Mercor, przyznawaną selektywnie na wykonanie przeglądów w konkretnych, wskazanych obiektach.
Podsumowanie
Regularne przeglądy i konserwacja urządzeń przeciwpożarowych są nie tylko wymogiem prawnym, ale przede wszystkim kluczowym elementem zapewniającym bezpieczeństwo osób przebywających w budynkach. Dzięki nim systemy oddymiania, wentylacji pożarowej i inne urządzenia Mercor działają niezawodnie, a inwestorzy mogą mieć pewność, że w razie pożaru zostaną spełnione wszystkie wymogi bezpieczeństwa.
Dokładne przestrzeganie harmonogramu serwisowego, dokumentacja przeglądów oraz korzystanie z serwisu producenta to podstawowe działania, które minimalizują ryzyko awarii i pozwalają utrzymać systemy w pełnej sprawności przez cały okres ich eksploatacji.
Michał Reszka
Regionalny Kierownik Sprzedaży
Dział Serwisu Mercor Light&Vent sp. z o.o.
Bibliografia
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych oraz uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG, Dz.U. UE L 88 z 4.04.2011
[2] Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. 2023 poz. 963 t.j.).
[3] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414, z późn. zm.).
[4] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
(Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690, z późn. zm.).
[5] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 822 t.j.).